ginger
Rośliny lecznicze

Imbir lekarski

54

Budowa

Imbir lekarski to tropikalna bylina z rodziny imbirowatych, jedna z najstarszych roślin używanych jako przyprawa. Kiedyś występowała dziko, dziś wyłącznie w postaci upraw, których najwięcej jest w krajach azjatyckich, szczególnie w Indiach oraz w Australii. Kłącze tej rośliny składa się z członów o bulwiastych kształtach. Liście w kształcie łusek zlokalizowane są w pachwinach, formują się w pączki, które następnie formułują się w łodygę o wysokości nieprzekraczającej jednego metra. Liście leżą względem siebie naprzemianlegle, należą do lancetowatych. Kwiaty osadzają się po jednym w pachwinie przykwiatków. Podczas uprawy imbir nie zawiązuje owoców, rozmnożyć go można więc tylko przez kawałki kłącza.

Występowanie

Roślinę można zbierać już po upływie pół roku od obsadzenia plantacji, niektóre kłącza
muszą poczekać do 10 miesięcy. O tym czy są wystarczająco dojrzałe decyduje zakończenie kwitnienia roślin i wysychanie części zlokalizowanych nad ziemią. Na jednym polu można go uprawiać zazwyczaj 2 – 4 lata. W sprzyjających warunkach klimatycznych, np. na Jamajce plon suchego imbiru osiąga około jednej tony z hektara. Jest to najbardziej ceniona na świecie odmiana ze względu na walory zapachowe i smakowe. Gorszej jakości roślinę, ale o większej zawartości olejków eterycznych uprawia się w Afryce zachodniej. Ponad 50% światowych upraw zlokalizowanych jest w Indiach.

Właściwości imbiru

Imbir znany ze sklepów to części suszonego kłącza. Swój charakterystyczny zapach zawdzięcza on olejkom eterycznym, w szczególności terpenowi zingiberren. Łączna ilość olejków wynosi od 2 do 3%, z tego terpen stanowi około 2/3. Ostry smak natomiast ma swoje źródło w substancjach zwanych oleożywicami.

Największe zastosowanie znajduje w kuchni jako aromatyczna przyprawa do dań i ciast, sosów, piwa imbirowego a także naparów i likierów. Olejek pozyskiwany z tej rośliny stosuje się do aromatyzowania produktów spożywczych, szczególnie w cukiernictwie, ale także przy wyrobie napojów. Jego właściwości powodują, że chroni świeże produkty spożywcze i owoce przed zepsuciem. Jest składnikiem mieszanek przypraw curry, których kombinacja ma bardzo ostry i wyraźny smak. Używany jest także do tworzenia kompozycji zapachowych w przemyśle perfumeryjnym.

Wiele wieków temu sądzono, że imbir może zabezpieczać przez zarażeniem się dżumą. Aktualnie w medycynie stosuje się go w chorobach układu trawienia, ponieważ łagodzi dolegliwości takie jak brak apetytu, mdłości, wzdęcia, obrzęki, wspomaga leczenie zapalenia jelit i anginy. W krajach azjatyckich używany jest także w leczeniu skurczowych bólów głowy, astmy oskrzelowej, a także jaglicy.

W lecznictwie ludowym krajów Azji Wschodniej rozdrobnione kłącza zalecane są przy bólach głowy o charakterze newralgicznym i skurczowym, przy astmie oskrzelowej oraz jako środek przeciw zapaleniu spojówek i rogówki oka.