lavender
Lawenda

Lawenda

115

Lawenda należy do roślin wargowych, na które składa się około 48 polimorficznych gatunków półkrzewów oraz krzewów. Ich największe skupisko znajduje się w południowej części Europy oraz w Azji. Lawenda wąskolistna natomiast uprawiana jest głównie w Rosji, na Krymie i w Mołdawii. Jest to zawsze zielony, mocno rozbudowany półkrzew, osiągający wysokość 40-75 cm. Dziko występuje w krajach śródziemnomorskich położonych na zachód, aż do Dalmacji i Grecji.

Roślina ta znana jest od XII wieku, wtedy też odkryto jej lecznicze właściwości i jako środek pobudzający, narkotyczny i antyseptyczny stosowano w krajach położonych w basenie Morza Śródziemnego. Lawenda łagodzi bowiem dolegliwości takie jak drgawki, bezsenności, nieżyt żołądka, wspomaga leczenie chorób serca oraz takich, w których jednym z symptomów chorobowych są drgawki i omdlenia.

Krzew zbudowany jest z dużej ilości pędów, na których liście występują naprzeciwlegle. Ułożenie siedzące, kształt równowąski z podwiniętym brzegiem. Kwiaty lawendy są pachnące, niewielkie, występują w kolorze od ciemnoniebieskiego, przez błękit do odcieni fioletu. Usadzone są na szczycie łodygi w niedużych odstępach tworząc nibyokółki. Do zapylania dochodzi poprzez przeniesienie obcego pyłku przez pszczoły.

W sprzyjających warunkach klimatycznych może kwitnąć nawet 15-20 lat, z reguły jest to jednak połowa tego czasu. Kwitnięcie rozpoczyna się w czerwcu i trwa do sierpnia. Z kwiatów wytwarza się aromatyczny olejek, który używany jest w przemyśle perfumeryjnym, przy produkcji kosmetyków, ceramiki, lakierów i porcelany. W jego skład wchodzi między innymi borneol, linalol, geraniol, cyneol. Olejek eteryczny znajdujący się w lawendzie stosuje się na rany, ponieważ przyspiesza ich gojenie minimalizując przy tym pozostałe blizny.

Poza tym roślina ta ma działanie antyseptyczne i przeciwskurczowe. Na bóle mięśniowe, stawowych i bólach korzonków pomaga Spiritus Lavabduale, który wciera się we wrażliwe miejsca. Olejek lawendowy ma również działanie uspokajające. W medycynie ludowej stosuje się do wcierania w miejsca zwichnięte i dotknięte paraliżem. W niektórych krajach. Np. w Bułgarii, znajduje ona zastosowanie w stomatologii, a także przy dolegliwościach układu oddechowego i zapaleniu krtani, wówczas przyjmuje się go metodą inhalacji. Susz doskonale sprawdza się w walce z wszami i molami, toteż stosuje się go do aromatyzowania tkanin czy w kąpieli.

Rośliny rozmnaża się przede wszystkim poprzez sadzonkowanie, wczesną wiosną lub wczesną jesienią. W miejsce, którym lawenda zostanie posadzona należy zastosować obornik, a od kolejnego roku wspierać uprawę nawozami organicznymi i mineralnymi. Spulchnianie międzyrzędzi jest niezbędnym zabiegiem pielęgnacyjnym, by otrzymać satysfakcjonujące plony. Z 1 hektara pozyskuje się średnio od 3 do 3,5 tony świeżego kwiatostanu w trakcie 3-4 lat życia roślin. Po tygodniu od pojawienia się kwiatów ścina się kwiatostany, z których posykuje się aromatyczny olejek lawendowy.